كنترل ماشين با ذهن

 مدتي پيش، پژوهشي به وسيله دانشگاه «براون» و سه موسسه تحقيقاتي ديگر با همكاري شركت Foxborough انجام شد. اين تحقيق نخستين بار در مجله علمي انگليسي «نيچر» منتشر شد. اين تحقيق روي يك مرد 26 ساله فلج از هر چهار اندام به نام «متيو ناگل» انجام شد. در اين پروژه يك پيوند مغزي با اندازه يي كوچك تر از يك قرص آسپرين در مغز «ناگل» جاسازي شد. «ناگل» كم كم ياد گرفت چطور با كنترل مغزي، نشانگر را روي صفحه اينترنت حركت دهد، بازي هاي ساده انجام دهد، يك بازوي روباتيك را تكان دهد و با كنترل از راه دور، تلويزيون را كنترل كند. او همه اين كارها را در زماني كمتر از نصب يك ويندوز روي كامپيوتر ياد گرفت.

رمزگشايي مغز

بدون رمزگشايي سيگنال هاي مغزي و تفسير طرح هاي آن، چنين كارهايي غيرممكن بود. تا سال 1999 محققان توانستند طرح هاي خاص مغز را كه نشان دهنده يك يك حروف الفبا است، شناسايي كنند. در حال حاضر شركت ها و دانشمندان سايبرنتيك سعي مي كنند از اين دانش استفاده عملي كنند و محصولات تجاري براساس آن بسازند. هم اكنون 300 شركت مختلف در حال كار روي اين پروژه هستند. آنها قصد دارند ابزارهايي براي كمك به بيماران دچار آسيب مغزي، نخاعي و اعصاب بسازند. بازار اين ابزار و وسايل، بازاري است كه سالانه گردش مالي 4/3 ميليارد دلاري دارد. ولي تنها هدف دانشمندان سايبرنتيك، تخفيف بيماري هاي مغزي بيماران نيست. آنها قصد دارند بيماران را قادر سازند با كنترل ذهني از وسايل الكترونيكي استفاده كنند. در حال حاضر افراد با استفاده از اين فناوري مي توانند در هر دقيقه 15 كلمه تايپ كنند؛ تقريباً نصف كلماتي كه يك فرد عادي در هر دقيقه مي تواند با دست بنويسد. با يادآوري قانون مشهور «سيليكون ولي» كه مي گويد توان پردازش پردازنده ها شش ماه، دو برابر مي شود، ما مي توانيم به آينده اميدوار باشيم و انتظار داشته باشيم در سال 2012 سرعت رمزگشايي امواج مغزي به سرعت گفتار يعني 110 تا 170 كلمه در دقيقه برسد. تصور كنيد با سرعت گفتار بتوانيد به يك كامپيوتر فرمان بدهيد، در سال 2004 پروفسور «تئودور برگر» رئيس مركز مهندسي عصبي دانشگاه كاليفرنياي جنوبي، يك تراشه سيليكوني قابل پيوند را ساخت كه از عملكرد هيپوكامپ مغز تقليد مي كرد. هيپوكامپ منطقه يي از مغز است كه در فرآيند حافظه موثر است. اين تراشه در صورت تكميل مي تواند به افرادي كه به علت آسيب هيپوكامپ قادر به خاطر سپردن به خاطرات جديد نيستند، كمك كند. همچنين در سال هاي اخير پيشرفت هاي زيادي در ساخت شبكيه ها و حلزون هاي شنوايي پيشرفته تر و انتقال سيگنال هاي آنها به مغز به وقوع پيوسته است. ولي آيا يك فرد سالم هم به اندازه يك فرد بيمار فلج علاقه مند به پيوند زدن يك تراشه به مغزش خواهد بود؟ شايد در آينده اصلاً نيازي به پيوند زدن اين تراشه ها در داخل حفره جمجمه نباشد. فناوري رمزگشايي مغزي، فناوري است كه به سرعت پيشرفت مي كند. دوسال پيش شركت سوني، ابزاري براي بازي ساخت كه داده ها را مستقيماً و بدون نياز به هيچ گونه پيوند مستقيماً به مغز مي رساند. در اين فناوري از سيگنال هاي اولتراسونيك براي القا كردن حس هاي بويايي، شنوايي و ديداري استفاده شده بود. «نييلز بيربومر» دانشمند متخصص مغز و اعصاب از دانشگاه توبينگن آلمان وسيله يي ساخت كه تنها با تماس پوستي و بدون نياز به پيوند و تنها با خواندن امواج مغزي، افراد ناتوان را قادر به ارتباط با هم مي كرد. بنابراين مي توانيم اميدوار باشيم كه به زودي بتوانيم همه ماشين ها را با ذهن مان كنترل كنيم. اما چنين طرح بلندپروازانه يي، نه پاياني بر آرزوهاي آدمي است و نه آغازي بر اين پايان است. شايد بتوانيم آن را پايان يك آغاز بدانيم چرا كه مي توانيم به ياري چنين فناوري امكان تله پاتي شبكه يي را فراهم سازيم؛ نوعي انتقال بلادرنگ افكار كه مي تواند شما را قادر كند افكارتان را مستقيماً به ذهن هر شخص ديگري منتقل كنيد،

پيوند مغزي و ملاحظات اخلاقي

بعضي از آينده نگرها، به پيوند مغزي به عنوان مكمل فرآيند تكامل نژاد بشر نگاه مي كنند. پيوندهاي مغزي كه بتوانند امكان ذخيره داده و پردازش آسان آن را فراهم كنند يا اينكه توانايي هاي حسي مافوق بشري به انسان ها بدهند و امكان دسترسي انسان ها را به نسخه هاي جديد اينترنت بدهد، مي تواند از انسان كنوني، موجودات سايبرنتيك بسازد. در همين جا است كه اخلاق گرايان، نگران سوء استفاده از اين فناوري ها و منحرف شدن آن از اهداف اوليه هستند. آنها نگران هستند كه اين فناوري ها موجب كنترل افكار يا تغيير تلقي انسان ها از واقعيت شود.

پيوند مغزي از نگاه فلاسفه و ادبيات

نخستين بار «رنه دكارت» در سال 1638 در كتابي كه در مورد «وجود» بحث مي كرد، از اين زاويه به قضيه نگاه كرد كه اگر اهريمن ذهن بشر را مبدل به يك «جعبه سياه» و كليه داده هاي ورودي و خروجي را كنترل كند، آدمي نمي تواند از چنين تسخيري مطلع شود. يك فيلسوف ديگر به نام «هيلاري پوتنام» در يكي از آثارش نوشت فكري كه مستقيماً توسط يك كامپيوتر تغذيه شود، قادر نخواهد بود واقعيت را از فريب تشخيص دهد.

نويسندگان آثار تخيلي در قرن بيستم، نگاه توام با هراسي به پيوند مغزي و كنترل ذهني داشتند. «مايكل كرايتون» در «بشر پاياني» درباره يك بيمار مبتلا به ضايعه مغزي نوشت براي جلوگيري از حملات تشنج، وسيله يي در مغز او قرار داده مي شود و او از اين وسيله براي ايجاد لذت در خود سوء استفاده مي كند. سوءاستفاده دولت ها و نظاميان از فناوري كنترل با نيروي ذهن و پيوند مغزي موضوعي است كه در آثار زيادي به آن اشاره شده است. در سريالي با عنوان مرد كابوس زا كه در سال 1981 از شبكه بي بي سي پخش شد، ناخداي يك زيردريايي فوق پيشرفته با استفاده از پيوند مغزي، زيردريايي را كنترل مي كند. ولي او با استفاده از اين تراشه، مبدل به يك قاتل كنترل نشدني شد. شايد تاثيرگذارترين رمان درباره پيوند مغزي، رمان Neuromancer باشد كه در سال 1984 به وسيله «ويليام گيبسون» نوشته شد. در اين رمان نيروهاي ارتشي با مسلح شدن به تراشه هاي مغزي، قدرت و توانايي ديداري و حافظه بيشتري پيدا مي كنند.

اما به احتمال زياد تريلوژي ماتريكس و فيلم هاي پالپ فيكشن و قسمت دوم فيلم مرد عنكبوتي، آثار آشناتري براي ما هستند كه در آنها به نحوي به پيوند مغزي و كنترل ذهني اشاره شده است.

www.wired.com

نگاهي به نقش رايانه ها در افزايش انتشار گاز

هفت گرم براي هر جست وجو

ترجمه؛ سليمان فرهاديان

به گفته پژوهشگران دانشگاه هاروارد، انجام دو جست وجو در وب سايت اينترنتي گوگل «به اندازه جوشاندن يك كتري، كربن دي اكسيد توليد مي كند». الكس وايزنرگراس مي گويد؛ هر جست وجوي معمول اينترنتي در گوگل، با استفاده از رايانه هاي خانگي حدود هفت گرم كربن دي اكسيد توليد مي كند. اما خود شركت گوگل چنين رقمي را قبول ندارد. به گفته اين شركت هر جست وجوي معمول تنها دو درصد گرم كربن دي اكسيد توليد مي كند. گفتني است پژوهش هاي اخير دانشمندان نظر گارتنر را تاييد مي كند كه گفته است هم اكنون دو درصد از انتشار جهاني گازها به دليل فناوري اطلاعات است. پژوهش دكتر وايزنر گراس نشان مي دهد دو جست وجوي گوگل در كامپيوترهاي خانگي 14 گرم كربن دي اكسيد توليد مي كند كه تقريباً هم اندازه گاز حاصل از جوشاندن يك كتري الكتريكي است.

انتشار كربن

به گفته پژوهشگران هاروارد، اين ميزان از گاز كربن دي اكسيد از برق مصرف شده توسط پايانه هاي كامپيوتري و توان مصرفي مراكز بزرگ داده هاي گوگل كه در سراسر جهان مستقرند، حاصل مي شود. اگرچه شهرت اين موتور جست وجوي امريكايي در آن است كه سريع نتيجه جست وجو را اعلام مي كند، دكتر وايزنر گراس مي گويد تنها دليل سرعت عمل گوگل آن است كه همزمان از چندين بانك اطلاعاتي استفاده مي كند. به گفته وي مجموعه شبكه ها، سرورها و كامپيوترهاي خانگي كاربران باعث مي شود در هر جست وجو مقدار زيادي انرژي مصرف شود. به گفته وي؛ «وضعيت گوگل از اين لحاظ بدتر از ديگر مراكز داده پردازي نيست. اگر شما هم بخواهيد نتايج واقعاً بزرگ و سريع را فراهم كنيد، بايد مقدار زيادي انرژي صرف كنيد.» دكتر وايزنر گراس مي گويد وي در وب سايتي به نام «Co2statds. com» كار مي كرد كه به شركت ها كمك مي كرد ميزان بازدهي وب سايت شان را دريابند. اما گوگل در سايت رسمي اش مي گويد عدد دكتر وايزنر گراس «چندين برابر بزرگ تر» از مقدار واقعي است. به گفته گوگل نتيجه هر جست وجوي معمولي پس از 2/0 ثانيه مشخص مي شود و خود سرور براي يافتن نتيجه هر جست وجويي تنها چند هزارم ثانيه زمان صرف مي كند. به گفته گوگل براي هر جست وجو 0003/0 كيلووات ساعت انرژي مصرف مي شود كه برابر 2/0 گرم كربن دي اكسيد است. گوگل مي گويد؛ «ما گام هاي بلندي براي كاهش انرژي مصرفي در مراكز داده هايمان برداشتيم، اما هنوز هم در جست وجوي منابع انرژي پاكيزه تر براي تامين انرژي مصرفي خود هستيم. به همين دليل ما يكي از بنيانگذاران Climate Savers Computing Initative در سال 2007 بوديم. هدف اين كنسرسيوم غيرانتفاعي آن است كه ميزان انرژي در كامپيوترها را تا سال 2010 به نصف كاهش دهد تا از ميزان انتشار co2 در جهان به ميزان 54 ميليون تن در سال كاسته شود كه معادل كتري هاي بسياري است.»

www.bbc.co.uk